Achter de schermen

Mens-machine interactie

Overzicht van wie aan zet is. De machine ondersteunt; een mens neemt de inhoudelijke beslissing.

1. HUMAN IN THE LOOP · OP
   Aanlevering

   De mens levert documenten en verklarende context aan.

2. MACHINE
   Machine registreert

   Ontvangst, bron en versie worden vastgelegd. Ontvangst is geen goedkeuring.

3. MACHINE
   Machine ordent en verwerkt

   De machine structureert informatie en signaleert wijzigingen.

4. MACHINE
   Machine maakt een voorstel

   Mogelijke relaties en onzekerheden worden zichtbaar.

5. HUMAN IN THE LOOP · OP HUMAN IN THE LOOP · AF
   Mens vult aan en corrigeert

   Hier wacht het voorstel op menselijke tussenkomst. Op waar verduidelijking nodig is. Af levert hier de informatie, bron en context aan.

6. HUMAN IN THE LOOP · BIJ
   Mens beoordeelt en geeft de analyse terug

   De mens kan accepteren, aanpassen, afwijzen of nader onderzoek vragen.

7. MACHINE
   Machine verwerkt het vastgestelde besluit

   Alleen het menselijke besluit wordt verwerkt; er ontstaat geen zelfstandig oordeel van de machine.

8. MACHINE
   Vastlegging

   Bron, versie, besluit en verantwoordelijke blijven met elkaar verbonden.

9. MACHINE
   Overzicht en historie

   De machine presenteert de vastgelegde informatie. De mens volgt samenhang en voortgang vanuit Bij.

Human in the loop

De menselijke rollen zijn perspectieven op het werk. Eén mens kan meerdere rollen vervullen; bevoegdheden worden apart afgesproken.

Op

HUMAN IN THE LOOP · OP

Levert informatie, bron en context aan.

Voorbeelden van menselijke interventie

• Informatie opzoeken
• Informatie uploaden
• Informatie maken

Interactie met Af

• Verduidelijken
• Onzekerheid benoemen

Af

HUMAN IN THE LOOP · AF

Levert aanvullende context, signaleert en kijkt mee.

Voorbeelden van menselijke interventie

• Een uitgangspunt aangeven
• Verduidelijken
• Afronding van de behandelde aanlevering in het online portaal

Interactie met Op

• Context geven
• Een vraag stellen

Wel: samen verhelderen, zelf opschrijven. (Whisper is toegestaan)

Niet: verzoeken doen voor productie van content.

Bij

HUMAN IN THE LOOP · BIJ

Beoordeelt en stelt inhoudelijk vast.

Geeft instructie en ontvangt input in het online portaal.

Voorbeelden van menselijke interventie

Inhoudelijke review

• Een voorstel beoordelen
• Een voorstel afwijzen
• Onderbouwing beoordelen
• Bepalen dat nader onderzoek nodig is
• Bronnen vergelijken
• Een menselijke vaststelling doen

Techniek

• Een relatie accepteren of aanpassen
• Terugvragen volgen
• Zorgen dat het proces beheerst blijft

Coördinatie

• Opvragen van informatie
• Voortgang volgen
• Open punten signaleren
• Acties volgen
• Historie bewaken
• Aan Af verzoeken beleid, processen en werkinstructies op te stellen

Verdieping: register, relaties en historie ↓

Wat gebeurt er achter de schermen?

Een vereenvoudigd relatiemodel met het principe ontkoppeld koppelen. De verbindingen tonen samenhang en zijn geen technische uitvoeringsvolgorde.

Het kader is al bij de uitvraag, het voorstel en de beoordeling relevant. De verbinding met het register betekent dat criteria en hun bronversie herleidbaar worden vastgelegd; het kader ontstaat niet pas na de beoordeling.

Informatie bij de bron

Bij de bron hoort informatie over context, eisen, beoordelingen, versies en historie. Het centrale register verbindt deze informatie met het document.

Het register verwijst naar het document en de gebruikte versie. Het document hoeft daardoor niet meerdere keren fysiek te bestaan.

Normenkader / kwaliteitskader

Het normenkader / kwaliteitskader bepaalt waartegen informatie wordt beoordeeld.

De fysieke opslag van informatie en de inhoudelijke beoordeling zijn van elkaar gescheiden.

Een voorgestelde relatie toont mogelijke relevantie. Zij bewijst niet dat aan een eis is voldaan.

Eén document, meerdere relaties

Het document blijft één bron. De betekenis, toepassing en relaties worden apart vastgelegd.

De letters zijn fictieve voorbeelden. Meerdere relaties voorkomen onnodige fysieke duplicatie. Nieuwe versies blijven afzonderlijk herkenbaar.

Verschillende weergaven

Dezelfde onderliggende registratie kan vanuit verschillende vragen worden bekeken.

Deze weergaven gebruiken dezelfde registratie. Ze vormen geen afzonderlijk bijgehouden waarheden. Inzage volgt de afgesproken bevoegdheden.

Zo lever je aan

De instructiekaarten zijn voor jou een uitleg over het in gesprek gaan. Ze helpen jou om extra context aan te leveren.

Op CyMon Says vind je de vijf flashcards: wat vragen we, relevante eisen, wat willen we weten, wat kun je aanleveren, en zo lever je aan.

De verklarende toelichting wordt uiteindelijk gebruikt als bron- en contextinformatie. Zij is nooit automatisch een inhoudelijke beoordeling. “Onbekend” of “er volgt nog informatie” mag zichtbaar blijven.

Van instructie naar vastlegging

De instructiekaarten vormen het menselijke toegangspunt tot de verwerking.

Het resultaat wordt pas inhoudelijk vastgesteld door de bevoegde mens. De instructiekaarten staan daarom apart van de technische systeemvisual.

Historie en herleidbaarheid

Eerdere versies en beslissingen blijven herleidbaar. Nieuwe informatie overschrijft niet stilzwijgend wat eerder is vastgesteld.

1. Ontvangst
2. Verwerking
3. Voorstel
4. Menselijke beslissing
5. Vastlegging
6. Nieuwe informatie of nieuwe versie
7. Herbeoordeling indien nodig

verticale lijn = historie / tijd

Bij een nieuwe versie wordt zichtbaar welke relaties opnieuw aandacht vragen. Een eerdere beslissing blijft verbonden aan de versie waarop zij betrekking had.

Projectvoortgang en inhoudelijke beoordeling

Voortgang beschrijft het werk. Een beoordeling beschrijft wat de informatie inhoudelijk onderbouwt.

Gebruikerslaag en achter-de-schermenlaag

De gebruikerslaag maakt de uitvraag en terugkoppeling begrijpelijk. Achter de schermen worden bronnen, relaties en besluiten verbonden.